Laser ιριδοτομή

Τι είναι η laser ιριδοτομή με YAG και πότε ενδείκνυται;

Η laser ιριδοτομή YAG δημιουργεί μικρή μόνιμη οπή στην περιφέρεια της ίριδας, ώστε το υδατοειδές υγρό να αποχετεύεται φυσιολογικά. Ενδείκνυται όταν υπάρχει στένωση ή κλείσιμο γωνίας και κίνδυνος γλαυκώματος κλειστής γωνίας ή οξείας γλαυκωματικής κρίσης.

Γίνεται στο ιατρείο, χωρίς τομή, με τοπική αναισθησία, εντάσσεται στη φροντίδα του γλαυκώματος και σχετικών εξετάσεων, όπως οπτικά πεδία και OCT RNFL. Στόχος είναι η προστασία του οπτικού νεύρου όταν η γωνιοσκόπηση και η κλινική εικόνα το απαιτούν.

Η επέμβαση στοχεύει:

• Την πρόληψη οξείας γλαυκωματικής κρίσης σε «ύποπτη» ή υψηλού κινδύνου στενή γωνία
• Την άμεση αντιμετώπιση κατά ή μετά από οξεία κρίση, σύμφωνα με το θεραπευτικό πλάνο
• Τη θεραπεία στενής ή κλειστής γωνίας αποχέτευσης, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα απότομης αύξησης της ενδοφθάλμιας πίεσης

Γιατί μπορεί να χρειαστώ laser ιριδοτομή;

Πολλοί με στενή γωνία παραμένουν ασυμπτωματικοί, η γωνία όμως μπορεί να κλείσει απότομα ή σταδιακά, με άνοδο πίεσης και κίνδυνο όρασης. Η ιριδοτομή προτείνεται μετά από πλήρη έλεγχο, όταν χρειάζεται προληπτική ή θεραπευτική παρέμβαση.

Ιδιαίτερη προσοχή σε υπερμετρωπία, μικρό άξονα, οικογενειακό γλαύκωμα ή «ύποπτη» γωνία στο παρελθόν. Η απόφαση βασίζεται σε γωνία, νεύρο, πεδία και, όπου χρειάζεται, απεικονιστικές εξετάσεις — δηλαδή στην ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του γλαυκώματος.

Η ενημέρωση για συμπτώματα επείγοντος και η συμμόρφωση στα ραντεβού παρακολούθησης ενισχύουν την ασφάλεια της θεραπευτικής στρατηγικής.

Ο συστηματικός έλεγχος μετά την απόφαση για ιριδοτομή βοηθά να επιβεβαιωθεί ότι η γωνία και η πίεση παραμένουν σε αποδεκτά όρια στη συνέχεια.

Ποιος είναι ο κίνδυνος αν δεν γίνει η θεραπεία όταν ενδείκνυται;

Ο κίνδυνος εξατομικεύεται (αρχική εκτίμηση και παρακολούθηση).

Με φυσιολογική πίεση αλλά στενή γωνία, ο κίνδυνος οξέος γλαυκώματος ή κλεισίματος είναι μικρός αλλά υπαρκτός, η προληπτική ιριδοτομή κρίνεται ατομικά.

Με υψηλότερο κίνδυνο ή αυξημένη πίεση, η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε χρόνιο/οξύ γλαύκωμα και μόνιμη βλάβη νεύρου.

Αιφνίδιο «κλείσιμο» γωνίας μπορεί να δώσει έντονη άνοδο πίεσης, με:

• Έντονο οφθαλμικό πόνο
• Ερυθρότητα («κόκκινο μάτι»)
• Ναυτία ή αίσθημα αδιαθεσίας
• Θολή όραση ή μείωση της όρασης, ενίοτε μόνιμη αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα

Η κατάσταση αυτή (οξύ γλαύκωμα) αποτελεί επείγον οφθαλμολογικό περιστατικό και απαιτεί άμεση αντιμετώπιση, η εκπαίδευση του ασθενούς να αναγνωρίζει τα συμπτώματα είναι μέρος της υπεύθυνης φροντίδας.

Πώς λειτουργεί η laser ιριδοτομή;

Φυσιολογικά, το υδατοειδές υγρό παράγεται από το ακτινωτό σώμα και αποχετεύεται μέσω της γωνίας. Όταν η γωνία είναι στενή, η ίριδα μπορεί να εμποδίζει τη φυσιολογική έξοδο του υγρού, οδηγώντας σε αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης.

Με το YAG laser δημιουργείται μια μικρή οπή στην περιφέρεια της ίριδας. Μέσω αυτής:

• Αποκαθίσταται η φυσιολογική ροή του υδατοειδούς υγρού προς τη γωνία αποχέτευσης
• Παρακάμπτεται η απόφραξη στη στενή ή κλειστή γωνία
• Μειώνεται ο κίνδυνος απότομης αύξησης της πίεσης που σχετίζεται με το κλείσιμο της γωνίας

Παράλληλα, περιορίζεται η πρόσθια μετατόπιση της ίριδας, που θα μπορούσε να επιδεινώσει τη στένωση. Η ιριδοτομή δεν αντικαθιστά σε όλες τις περιπτώσεις την ανάγκη για σταγόνες ή άλλες θεραπείες γλαυκώματος, συχνά συνδυάζεται με SLT laser ή φαρμακευτική αγωγή, ανάλογα με τον τύπο και τη βαρύτητα του γλαυκώματος.

Μετά την επέμβαση, η παρακολούθηση εξατομικεύεται: ενδέχεται να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις ή συνδυασμός με SLT και αγωγή στο πλαίσιο του γλαυκώματος. Ο τακτικός έλεγχος γωνίας και πίεσης, μαζί με αξιολόγηση νεύρου όπου ενδείκνυται (π.χ. οπτικά πεδία / OCT RNFL), εξασφαλίζει ότι το πλάνο παραμένει συμβατό με την κλινική σας πορεία.

Η διαδικασία στο ιατρείο και η μετεγχειρητική παρακολούθηση

Με αναισθητικά κολλύρια, η εφαρμογή διαρκεί λίγα λεπτά ανά οφθαλμό, ακολουθεί έλεγχος πίεσης κατά το πρωτόκολλο.

Πιθανά προσωρινή θόλωση, ελαφρά ενόχληση, φωτοευαισθησία ή μικρή επιφανειακή αιμορραγία, συνήθως υποχωρούν.

Μερικές φορές χρειάζεται επανεξέταση ή συμπληρωματική αγωγή.

YAG laser, καταρράκτης και υπόλοιπες εφαρμογές στην οφθαλμολογία

Το ίδιο YAG laser χρησιμοποιείται και αλλού (π.χ. οπίσθια κάψουλοτομή μετά χειρουργείο καταρράκτη όταν η κάψα θολώνει), λεπτομέρειες στη YAG laser κάψουλοτομή.

Οι πολλαπλές εφαρμογές δεν σημαίνουν ότι όλοι τις χρειάζονται, η απόφαση είναι ατομική, με ασφάλεια και όφελος για την όραση. Για έλεγχο γωνίας ή ερωτήματα: υπηρεσίες, επικοινωνία.