Αντιμετώπιση Βλεφαρίτιδας

Τι είναι η βλεφαρίτιδα;

Η βλεφαρίτιδα είναι μια συχνή φλεγμονώδης πάθηση που αφορά το χείλος των βλεφάρων, δηλαδή την άκρη τους. Μπορεί να επηρεάσει τις ρίζες των βλεφαρίδων (πρόσθια βλεφαρίτιδα), αλλά και την περιοχή πίσω από αυτές (οπίσθια βλεφαρίτιδα).

Στην οπίσθια βλεφαρίτιδα επηρεάζονται συχνά οι μεϊβομιανοί αδένες, προκαλώντας παχύρρευστες ή αφρώδεις εκκρίσεις στο χείλος των βλεφάρων (μεϊβομιανίτιδα). Οι αδένες αυτοί εκκρίνουν λιπαρή ουσία που προστατεύει το δακρυϊκό φιλμ από την εξάτμιση. Όταν δυσλειτουργούν, διαταράσσεται η σταθερότητα των δακρύων, για τη σύνδεση με σύνδρομο ξηροφθαλμίας και IPL, δείτε και τη σελίδα σύνδρομο ξηροφθαλμίας & IPL.

Η ταξινόμηση σε πρόσθια ή οπίσθια μορφή καθοδηγεί την αγωγή, πολλοί συνδυάζουν στοιχεία και από τις δύο. Η εξέταση στο check-up βοηθά να χαρτογραφηθεί η κυρίαρχη μορφή.

Ποια είναι τα αίτια;

Στις περισσότερες περιπτώσεις το ακριβές αίτιο δεν είναι σαφές.

Στην πρόσθια βλεφαρίτιδα σημαντικό ρόλο παίζει η αυξημένη βακτηριακή δραστηριότητα.

Η οπίσθια βλεφαρίτιδα συνδέεται συχνά με δερματολογικές παθήσεις, όπως η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα και η ροδόχρους ακμή.

Το Demodex (ακάρεο βλεφαρίδων) μπορεί να συμβάλλει σε χρόνια ή υποτροπιάζουσα βλεφαρίτιδα με χαρακτηριστικά λέπια στη βάση των βλεφαρίδων.

Συμπτώματα και σημεία

Δακρύρροια — Η διαταραχή της λιπαρής στοιβάδας των δακρύων οδηγεί σε αστάθεια του δακρυϊκού φιλμ και περιοχές ξηρότητας. Αυτό προκαλεί αντανακλαστική υπερπαραγωγή δακρύων, χωρίς όμως αποτελεσματική λίπανση του οφθαλμού. Για άλλες αιτίες ροής δακρύων, δείτε αντιμετώπιση δακρύρροιας.

Διογκώσεις στα βλέφαρα — Η απόφραξη των μεϊβομιανών αδένων μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονώδεις αντιδράσεις. Οι λεγόμενες «κύστεις» είναι συνήθως εντοπισμένες φλεγμονές (χαλάζια), που μπορεί να υποχωρήσουν ή να παραμείνουν ως ψηλαφητό μόρφωμα, λεπτομέρειες στη χειρουργική αντιμετώπιση χαλαζίου.

Απώλεια βλεφαρίδων / αλλοιώσεις βλεφαρικού χείλους — Παρατηρούνται κυρίως σε χρόνια μορφή της νόσου και απαιτούν οφθαλμολογική εκτίμηση ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες και να ρυθμιστεί η μακροχρόνια αγωγή.

Είναι χρόνια πάθηση;

Όχι απαραίτητα. Η βλεφαρίτιδα συνήθως εμφανίζει εξάρσεις και υφέσεις και σπάνια παραμένει σε έντονη μορφή για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ρουτίνα υγιεινής και επανεκτίμηση μειώνουν τις εξάρσεις, μετά την ύφεση, συχνά διατηρείται συντήρηση λίγες φορές την εβδομάδα κατά οδηγία.

Τι την επιδεινώνει;

Η βλεφαρίτιδα επιδεινώνεται από:

• Κρύο και αέρα
• Κλιματισμό
• Παρατεταμένη χρήση οθονών
• Έλλειψη ύπνου
• Χρήση φακών επαφής
• Αφυδάτωση
• Συνύπαρξη δερματολογικών παθήσεων

Η αναγνώριση προσωπικών εναλλακτικών (διάλειμμα από οθόνη, υγραντήρας, προσαρμογή φακών επαφής) συμπληρώνει την ιατρική αγωγή χωρίς να την αντικαθιστά.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική και βασίζεται στην εξέταση από τον οφθαλμίατρο (βιομικροσκόπηση με σχισμοειδή λυχνία, αξιολόγηση μεϊβομιανών πόρων, βλεφαρίδων και επιφάνειας κερατοειδούς όπου χρειάζεται).

Σε επίμονες ή άτυπες περιπτώσεις συζητείται περαιτέρω διερεύνηση σύμφωνα με το ιστορικό, η πρώτη βάση παραμένει η λεπτομερής κλινική εικόνα στο πλαίσιο check-up ή επίσκεψης για ειδικό πρόβλημα βλεφάρων.

Αντιμετώπιση

Η σωστή υγιεινή των βλεφάρων αποτελεί τη βάση της θεραπείας. Συνιστάται καθημερινή εφαρμογή, αρχικά εντατικά και στη συνέχεια σε μακροχρόνια βάση για έλεγχο των υποτροπών.

Τα 3 βασικά στάδια:

• Θερμότητα — Εφαρμογή για περίπου 5 λεπτά. Βοηθά στη ρευστοποίηση των εκκρίσεων και στην αποσυμφόρηση των αδένων. Οι ειδικές θερμικές μάσκες προσφέρουν πιο σταθερό αποτέλεσμα.
• Μάλαξη — Ήπια πίεση στα βλέφαρα προς την κατεύθυνση του οφθαλμού, για αποβολή του λιπαρού εκκρίματος.
• Καθαρισμός — Χρήση ειδικών αποστειρωμένων μαντηλιών ή διαλυμάτων για καθαρισμό του βλεφαρικού χείλους.

Η σειρά και η συχνότητα προσαρμόζονται στην οξύτητα της φλεγμονής, υπερβολικό τρίψιμο ή προϊόντα χωρίς οδηγία μπορεί να επιδεινώσουν την κατάσταση.

Στοχευμένη αγωγή κατά demodex γίνεται με σκευάσματα με tea tree oil σε συνεδρίες στο ιατρείο.

Φαρμακευτική αγωγή

Φαρμακευτική αγωγή χορηγείται επιλεκτικά, συμπληρωματικά στην υγιεινή:

• Από του στόματος αντιβιοτικά σε ανθεκτικές περιπτώσεις
• Τοπική αντιβιοτική αλοιφή για περιορισμένο χρονικό διάστημα, κατόπιν ιατρικής οδηγίας

Ο τύπος, η διάρκεια και η ανάγκη για συστηματική αγωγή καθορίζονται ατομικά, δεν αλλάζουν μόνοι σας δόσεις ή διάρκεια χωρίς επανεκτίμηση.

Τι άλλο μπορεί να βοηθήσει;

Τα τεχνητά δάκρυα συμβάλλουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, ακόμη και όταν υπάρχει δακρύρροια, καθώς βελτιώνουν την ποιότητα του δακρυϊκού φιλμ.

Επιλέγονται τύποι χωρίς συντηρητικά που ερεθίζουν όπου χρειάζεται, και συνδυάζονται με το πλάνο ξηροφθαλμίας / IPL όταν υπάρχει συνυπάρχουσα δυσλειτουργία φιλμ.

Θεραπεία με IPL (Intense Pulsed Light)

Η IPL αποτελεί σύγχρονη, μη επεμβατική θεραπεία για χρόνια οπίσθια βλεφαρίτιδα και δυσλειτουργία μεϊβομιανών αδένων. Δρα μέσω θερμικής ενέργειας που:

• Ρευστοποιεί το παχύρρευστο έκκριμα
• Μειώνει τη φλεγμονή
• Περιορίζει τις τελαγγειεκτασίες
• Μειώνει το μικροβιακό φορτίο και τα Demodex

Βελτιώνει συμπτώματα όπως καύσος, ερυθρότητα και αίσθημα ξένου σώματος. Σειρά συνεδριών και συνδυασμός με έκθλιψη μεϊβομιανών: λεπτομέρειες στη ξηροφθαλμία & IPL.

Πότε ενδείκνυται η IPL;

Ενδείκνυται κυρίως όταν:

• Υπάρχει χρόνια οπίσθια βλεφαρίτιδα (MGD)
• Δεν υπάρχει ικανοποιητική ανταπόκριση στη συντηρητική αγωγή
• Συνυπάρχει ροδόχρους ακμή
• Υπάρχουν συχνές υποτροπές

Η τελική απόφαση λαμβάνεται μετά από κλινική εκτίμηση και συζήτηση κινδύνων–οφελών. Για επισκόπηση υπηρεσιών: υπηρεσίες, για ραντεβού, επικοινωνία.