Αντιμετώπιση Δακρύρροιας

Τι είναι η δακρύρροια και πώς λειτουργεί το δακρυϊκό σύστημα

Τα δάκρυα παράγονται από το δακρυϊκό αδένα, κατανέμονται στο μάτι με το βλεφάρισμα και αποχετεύονται μέσω των σημείων δακρύων στο εσωτερικό μέρος του κάτω και άνω βλεφάρου, στη συνέχεια από οδούς προς τη δακρυϊκή κύστη και τέλος στη μύτη. Όταν η ροή προς τη μύτη εμποδίζεται ή όταν τα δάκρυα δεν παροχετεύονται φυσιολογικά, εμφανίζεται δακρύρροια ή συλλογή στο εσωτερικό του βλεφάρου.

Η δακρύρροια δεν σημαίνει πάντα «απόφραξη»: μερικές φορές οφείλεται σε υπερβολική παραγωγή ή σε αστάθεια του δακρυϊκού φιλμ με αντανακλαστική έκκριση, όπως περιγράφεται στη θεραπεία ξηροφθαλμίας και IPL όταν η κλινική εικόνα το συνδέει με MGD ή επιφανειακό ερεθισμό. Η διάκριση γίνεται στο πλαίσιο ολοκληρωμένου οφθαλμολογικού ελέγχου και εξέτασης βλεφάρων στο πλαίσιο των παθήσεων βλεφάρων. Η παρακολούθηση σε τακτά διαστήματα βοηθά να εντοπιστεί νωρίς επιδείνωση πριν εμφανιστούν επαναλαμβανόμενα επεισόδια λοίμωξης.

Συχνές αιτίες

Απόφραξη ή στένωση των δακρυϊκών οδών σε οποιοδήποτε επίπεδο μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια δακρύρροια ή σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια δακρυοκυστίτιδας με πόνο, ερυθρότητα και πίεση κοντά στη μύτη.

Λειτουργικές καταστάσεις του βλεφάρου επηρεάζουν την αποχέτευση: το εκτρόπιο (στροφή βλεφάρου προς τα έξω) μπορεί να απομακρύνει το σημείο δακρύων από την επιφάνεια του ματιού

• Ανατομική απόφραξη μετά από φλεγμονή/τραυματισμό
• Οξεία ή χρόνια δακρυοκυστίτιδα
• Συνδυασμός με αντανακλαστική δακρύρροια σε ξηρότητα (διαφορική διάγνωση)

Σε βρέφη η απόφραξη του κάτω πόρου συχνά βελτιώνεται αυτόματα, σε ενήλικες η στρατηγική διαφέρει και δεν «μεταφέρεται» αυτούσια από παιδιατρικές οδηγίες χωρίς εξέταση.

Διερεύνηση και συντηρητική αντιμετώπιση

Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει ψηλάφηση της περιοχής του δακρυϊκού ασκού, αξιολόγηση θέσης βλεφάρων και, όπου ενδείκνυται, δοκιμασίες διαπερατότητας των οδών (πλύση–διάνοιξη) μετά από τοπική αναισθησία και αυστηρά ασηπτικές συνθήκες. Τα αντιβιοτικά ή αντιφλεγμονώδη χορηγούνται όταν υπάρχει λοίμωξη ή οίδημα, πάντα κατά κρίση.

Μασάζ στη βάση του δακρυϊκού ασκού και οδηγίες υγιεινής μπορεί να βοηθήσουν σε ήπια συμπτώματα, η επανάληψη επεισοδίων δακρυοκυστίτιδας συνήθως οδηγεί σε συζήτηση πιο οριστικής λύσης.

Στο ιατρείο καταγράφεται αν η δακρύρροια εντοπίζεται στο ένα ή και στα δύο μάτια, αν συνοδεύεται από αίσθημα ξένου σώματος ή ερυθρότητα, και αν τα συμπτώματα επιδεινώνονται στο κρύο, στον άνεμο ή μετά από κόπωση. Αυτή η εικόνα βοηθά να ξεχωρίσει η απόφραξη από την επιφανειακή ενόχληση που χρειάζεται άλλο πλάνο και συχνά συνδέεται με το δακρυϊκό φιλμ και το σύνδρομο ξηροφθαλμίας.

Χειρουργικές επιλογές όταν ενδείκνυται

Σε χρόνια απόφραξη που δεν ανταποκρίνεται στη συντηρητική αγωγή, ή σε επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, μπορεί να συζητείται επέμβαση αποκατάστασης της αποχέτευσης (ενδεικτικά δακρυο-ασκορινοστομία (DCR) ή άλλες τεχνικές ανάλογα με την ανατομία και την εμπειρία του χειρουργού). Η απόφαση λαμβάνεται μετά από απεικόνιση ή ενδοσκόπηση όπου χρειάζεται, και ενημέρωση κινδύνων–οφελών.

Διορθώσεις βλεφάρου (εκτρόπιο, εντρόπιο) όταν η μηχανική αιτία της δακρύρροιας είναι η θέση του βλεφάρου εντάσσονται στο ευρύτερο πλάνο, μερικές φορές συνδυάζονται με επεμβάσεις στο δακρυϊκό σύστημα.

Ο χρόνος νοσηλείας και η ανάρρωση εξαρτώνται από το είδος της επέμβασης, οι ασθενείς λαμβάνουν γραπτές οδηγίες για σταγόνες, προστασία από τραυματισμό και ραντεβού ελέγχου. Όταν η δακρύρροια επηρεάζει την ασφάλεια στην οδήγηση λόγω θόλωσης ή ασταθούς όρασης, η συζήτηση για την έκδοση ή ανανέωση άδειας οδήγησης γίνεται στο πλαίσιο της γενικής οφθαλμολογικής κατάστασης και όχι μόνο ως «διαδικαστικό» βήμα.

Μετά την επέμβαση και καθημερινότητα

Μετά από επεμβάσεις στο δακρυϊκό σύστημα δίνονται οδηγίες για σταγόνες, προστασία από τραυματισμό και ραντεβού ελέγχου. Η όραση για οδήγηση ή λεπτές εργασίες μπορεί να επανεξετάζεται στο πλαίσιο της διάθλασης και συνταγογράφησης γυαλιών αν άλλαξε η άνεση μετά την ίαση.

Όταν η μετακίνηση στο ιατρείο είναι δύσκολη για ηλικιωμένους, μέρος της αρχικής εκτίμησης μπορεί να συζητηθεί στο πλαίσιο εξέτασης κατ’ οίκον, χωρίς να αντικαθιστά τις εξετάσεις που απαιτούν εξοπλισμό ιατρείου ή ειδικές δοκιμασίες στο χώρο της κλινικής.

Για επισκόπηση όλων των υπηρεσιών: υπηρεσίες, για ραντεβού: επικοινωνία.